Wat is een slimme laadpaal nu precies?
Een slimme laadpaal kan op twee manieren “slim” zijn. Al zitten beide opties niet per se in dezelfde laadpaal:
- Je kan slim laden met load balancing zodat je overbelasting vermijdt. Al dan niet in combinatie met je zonnepanelen.
- Een slimme laadpaal kan ook gaan over verrekeningen van je laadbeurten: die worden dan terugbetaald door je bedrijf, of je nu zelfstandige bent of werknemer.
Tegenwoordig maken alle kwalitatieve merken enkel nog slimme laadpalen.
Als je nog ergens een “domme” laadpaal vindt – bijvoorbeeld in een webshop of van een exotisch of heel klein merk – kan je hem beter niet plaatsen.
We raden aan om bij de grotere spelers te blijven, zeker met het oog op de toekomst. Je leest straks waarom.
We spreken dus over verschillende functies als we het hebben over een “slimme laadpaal”. Afhankelijk van aan welk bedrijf je het vraagt en waar zij de focus leggen.
Geen zorgen, we loodsen jou in dit artikel door alle verwarring heen.
Wat is een slimme laadpaal precies?
Een slimme laadpaal is een marketingbegrip dat verwarrend kan zijn. Het slaat namelijk op twee verschillende functies van je laadpaal.
Een slimme laadpaal met verrekeningen
Met deze laadpaal kan je je laadbeurten correct meten, en daarmee verrekenen hoeveel je bedrijf aan jou terugbetaalt.
Daarvoor moet de laadpaal zowel communiceren met een back office als een MID-gecertificeerde meter hebben.
We leggen je hieronder in detail uit hoe dat werkt.
Een slimme laadpaal met zonnepanelen of eenvoudigweg om overbelasting te vermijden
Dat noemen we load balancing: dan gaat hij zelf meten hoeveel stroom hij verbruikt en zo je elektriciteitsinstallatie beschermen. Is er zon, of is de energieprijs laag in bepaalde uren, of heb je een contract met daltarieven? Dan kunnen bepaalde laadpalen hier rekening mee houden. Dit varieert vandaag de dag nog sterk van model tot model.
Lees meteen verder over load balancing met je slimme laadpaal.
Je wilt elk model laadpaal apart bekijken voor jouw gebruik.
Bijvoorbeeld: de Zaptec GO heeft geen MID-meter. Hiermee kan je dus geen zakelijke verrekeningen doen want de meetwaardes zullen niet 100% correct zijn.
In dat kader zou je het een domme laadpaal kunnen noemen, terwijl je hem ook in Eco Modus kunt zetten. Dan laad je enkel wanneer de energieprijzen lager zijn.
Dus is de Zaptec GO slim op vlak van laden, maar hij zou dan “dom” zijn op vlak van verrekeningen.
Dat is precies het onderscheid dat we je graag duidelijk maken in dit artikel.
We duiken eerst in laadpalen die geschikt zijn voor verrekeningen, en daarna in slim laden op zonne-energie, de voordelen van slimme laadpalen, en wat load balancing precies betekent.
Zit je nog met een “domme” laadpaal?
Was je een early adopter en heb je thuis nog een “domme” laadpaal staan? Dan raden we jou ten stelligste aan om zo snel mogelijk te upgraden naar een recenter kwalitatiever model! Dit is dan vooral om overbelasting van je elektriciteitsinstallatie te vermijden. En al helemaal als je zakelijk wilt kunnen laden thuis en je laadkosten makkelijk terugbetaald wilt krijgen van je zaak.
Wanneer is een slimme laadpaal geschikt voor verrekeningen?
Om met je slimme laadpaal correcte verrekeningen te kunnen doen, check je twee technische zaken:
- Heeft je laadpaal een MID-meter?
- Kan hij communiceren via het OCPP-protocol?
MID-meter
Een MID-meter is een gecertificeerde meter (o.b.v. het Measuring Instruments Directive of MID) waardoor je zeker weet dat je laadpaal correcte metingen doet van je stroomverbruik. Zonder MID-meter is de meting niet precies genoeg om verrekeningen mee te doen.
Voor de volledigheid: deze norm werd op Europees niveau vastgelegd als een maximaal percentage afwijking van het werkelijke stroomverbruik. Je kan stroom namelijk nooit 100% correct meten. Met een MID-gecertificeerde meter kom je wel het dichtst in de buurt. De afwijking in de meting is hiermee het kleinst.
Heeft je slimme laadpaal dus een MID-meter?
Dan kan je erop rekenen dat je laadpaal de stroommeting correct genoeg doet, zodat jij erop kan vertrouwen dat je verrekeningen juist zijn. Op basis hiervan weet je bijvoorbeeld hoeveel stroom je aan je werknemers moet terugbetalen wanneer ze thuis hun bedrijfswagen opladen. Of hoeveel je van je vennootschap aan je privé kan terugbetalen als zelfstandige. Ook het tarief waaraan je dit mag terugbetalen, ligt vast en heet het CREG-tarief.
OCPP protocol
Het OCCP protocol (Open Charge Point Protocol) is een vastgelegde standaardtaal voor communicatie tussen laadpalen en de back office.
Verschillende merken van laadpalen en verschillende back office diensten (CPO, of Charge Point Operator diensten) kunnen hierdoor vlot met elkaar communiceren. Ook dit werd Europees vastgelegd zodat het voor iedereen hetzelfde is.
Kan je slimme laadpaal dus communiceren via het OCPP protocol?
Dan kan jij hierdoor makkelijk de gegevens van je laadpaal gebruiken voor verrekeningen. De CPO-dienst of je back office heeft hiervoor vaak een app of platform waar je je laadgegevens makkelijk terugvindt.
De toekomst: Plug & Charge en bidirectioneel laden (ISO norm 15118)
Plug & Charge betekent dat je je auto als “badge” gebruikt voor het laden. Waar je nu eerst nog de auto koppelt, je badge scant, en begint te laden, functioneert bij Plug & Charge je wagen als badge.
De voordelen hiervan voor fleets: laadpassen kunnen niet meer uitgewisseld worden. Ik kan jou mijn pas niet meer geven om op kosten van mijn bedrijf te laden. In de toekomst zal de auto de pas zijn.
Bijvoorbeeld: Als je buurvrouw je auto leent voor een boodschap, kan ze ook makkelijker laden: eenvoudigweg de auto aan de publieke laadpaal aansluiten en hij begint te laden, Geen laadpas die verloren kan gaan en geen extra moeilijkheid als ze voor het eerst een elektrische wagen moet laden.
Met bidirectioneel laden of V2X (vehicle-to-everything) kan je je auto bijvoorbeeld gebruiken als thuisbatterij (dat heet dan V2H of vehicle-to-home) of ook het meer bekende V2G (vehicle-to-grid) waarbij je auto de opgeslagen energie kan teruggeven op het net.
Sinds januari 2026 is het voor publieke laadpalen verplicht om klaar te zijn voor Plug & Charge en bidirectioneel laden. In technische termen moeten ze dus voldoen aan ISO norm 15118. Alle laadpalen die nu dus geplaatst worden, zijn hier klaar voor.
Zodra de markt dus verder evolueert zal je hier nog veel extra functionaliteit ontdekken.
Wanneer heb je een slimme laadpaal nodig?
- Als je thuis wilt laden en dit op de makkelijkste manier terugbetaald wilt krijgen van je vennootschap.
- Als je als werknemer thuis laadt, zorgt je werkgever ook voor een slimme laadpaal zodat hij jou correct kan terugbetalen.
- Als je de laadpaal openbaar wilt maken op je bedrijfsparking, zodat ook bezoekers kunnen laden.
- En als je nog een domme laadpaal hebt. Dan breek je hem af en zet je een nieuwe. Zeg dat de mannen van Elexo het gezegd hebben.
Hoe werken slimme laadpalen als we spreken over slim laden?
Om slim te kunnen laden, moet je je baseren op iets. En om dat te kunnen doen, moet je weten op kop van je installatie – in je meterkast dus – hoeveel stroom je aan het verbruiken bent, of hoeveel je injecteert van je zonnepanelen.
Aan de hand daarvan kan je het laadgedrag aanpassen. Dit kan automatisch of handmatig.
Hoe het precies werkt, is per laadstation anders.
De recentere modellen evolueren wel stilaan naar elkaar toe. Bij kwalitatieve merken heeft elke laadpaal dus min of meer dezelfde functies. Er kunnen natuurlijk nog grote verschillen zijn tussen de toestellen en hoe je het moet instellen.
Hoe slim laden technisch werkt? Dat is voor elke slimme laadpaal hetzelfde
- We beginnen met een meting van je elektriciteit, dikwijls via de P1-poort in je meterkast, of met een eigen extra toestel.
- Zo meet je laadpaal:
- hoeveel stroom het gebouw op dit moment verbruikt;
- of er verbruik is of injectie: als de zonnepanelen meer leveren dan je verbruikt, dus als er zonne-energie is.
- Op basis van die meting weet je slimme laadpaal:
- of hij de auto trager moet laden omdat we anders aan de limiet komen van wat het gebouw mag verbruiken, dus dat de hoofdzekering zou kunnen springen;
- of dat er veel zonne-opbrengst is en hij je wagen sneller mag opladen.
Voor wie nog dieper in de techniek wilt duiken: de laadpalen van Alfen koppelen rechtstreeks in de P1-poort; de Peblar doet het via een Xemex in de P1-poort; de Zaptec heeft een eigen toestel in de P1-poort.
Technisch wisselt het heel hard, maar daarvoor helpen onze techniekers met hun jaren ervaring jou graag.
Wat zijn de voordelen van een slimme laadpaal?
Het grootste voordeel van een slimme laadpaal is load balancing
Load balancing is letterlijk het in evenwicht houden van je stroomverbruik, om te vermijden dat de stroom uitvalt.
Zeker als er bij je thuis nu ook een elektrische wagen staat te laden, is dit een absolute veiligheid voor je woning. Daarom dat we er zo op hameren dat je best een recente, slimme laadpaal aanschaft mocht je nog een “domme” laadpaal hebben.
In essentie gaat je slimme laadpaal trager laden wanneer je in het gebouw of huis meer stroom begint te verbruiken. Denk bijvoorbeeld aan koken, wassen, of andere machines die draaien.
Je kan met een slimme laadpaal ook je zonne-opbrengst slim gebruiken.
Uitsluitend zonneladen
Bij de optie uitsluitend zonneladen laad je enkel als er genoeg zonnestroom is.
Dit is niet voor elke woning geschikt: heb je niet genoeg zonnepanelen of toch nog een groot verbruik (denk aan huizen met een warmtepomp)? Dan werkt het niet altijd. Uitsluitend zonneladen werkt bijvoorbeeld niet in de winter omdat er dan te weinig zon is. Voor mensen met een warmtepomp werkt dit zelfs in de zomer niet altijd, omdat je verbruik sowieso al hoger ligt.
Dit is dus enkel interessant voor specifieke situaties: als je indertijd echt veel te veel zonnepanelen hebt laten leggen, dan is het interessant.
Voor elke andere situatie raden we slim zonneladen aan.
Slim zonneladen
Bij slim zonneladen laad je altijd aan een minimum laadsnelheid: van zodra je de wagen koppelt, begin je te laden aan minimumsnelheid.
Schijnt de zon? Dan ga je sneller laden. Je laadpaal vertraagt automatisch als het bewolkt is.
Op die manier vermijd je dat de laadpaal continu aan en uit gaat. Als je auto op een dag 10 keer zou stoppen en starten met laden, zal de batterij van je auto dat niet zo leuk vinden. Slim zonneladen beschermt dus ook de batterij van je wagen.
Nog een voordeel van een slimme laadpaal: prijsgerelateerd laden, hoe werkt dat?
1. Prijs gerelateerd laden met spottarieven die elk kwartier wisselen
Dan laad je wanneer het het goedkoopst is in de dag. Het systeem haalt de algemene prijsinfo voor elektriciteit op, en gaat sneller of trager laden binnen bepaalde uren.
Dit werkt los van jouw energiecontract, want elk contract volgt dezelfde prijscurve, ongeacht je leverancier.
Handig als je dit combineert met instellen wanneer de auto volgeladen moet zijn: je kan dan zelf instellen wanneer je wilt vertrekken en hoe vol de batterij tegen dan moet zijn.
Bijvoorbeeld: je stelt in dat de wagen tegen morgenvroeg 8u geladen moet zijn (vb. 40kW). Dan rekent je slimme laadpaal zelf uit: ik heb 5u laadtijd nodig om te laden tot die 40kW, en ik heb 10u beschikbaar: wat zijn de goedkoopste uren, op basis van de prijsinfo? Zo balanceert de laadpaal wanneer hij je wagen oplaadt.
2. Prijs gerelateerd laden met daluren
Als je een contract hebt met daluren, kan je je laadstation specifiek instellen dat je tussen die uren laadt.
Bijvoorbeeld: tussen 1u en 6u ‘s morgens. Dit stel je makkelijk in via de app van je laadpaal.
Opgelet: Om exact te weten wat wel of niet kan met jouw toestel, moet je goed kijken bij het toestel zelf. We maken hieronder de vergelijking van enkele toestellen wat betreft slim laden. Wil je de beste toestellen voor thuis vergelijken? Dat hebben we hier voor je verzameld.
Is een load balancing laadpaal dan hetzelfde als een slimme laadpaal?
Dat hangt ervan af aan wie je het vraagt. Ofwel hebben we het over load balancing, ofwel over verrekeningen.
Als we spreken over load balancing met je slimme laadpaal, zijn er twee principes: klassiek of statisch, en dynamisch.
Wat is statische load balancing of klassieke load balancing?
Statische load balancing is handig als je meerdere laadpalen hebt op een laadplein of parking. Dan verdelen de laadpalen de totaal beschikbare stroom onderling.
Bijvoorbeeld: je parking heeft 160A beschikbaar. De laadpalen meten en balanceren zelf dat ze niet over hun totale verbruik gaan, los van het gebouw.
Zo vermijden we de overbelasting van je systeem.
Bij klassieke load balancing meten de laadpalen dus niet hoeveel het gebouw zelf verbruikt.
Dit kan uiteraard enkel als er genoeg energie over is voor je laadplein, en is dus enkel interessant voor bedrijfsterreinen.
Hoe werkt dynamische load balancing voor EV opladen?
Dynamische load balancing regelt hoe snel je EV oplaadt, zodat overbelasting van je systeem vermeden kan worden.
Hiervoor doen we een meting op kop van het gebouw (in de meterkast dus). Als het verbruik van het gebouw stijgt, dan vertraagt de laadsnelheid.
Dit plaatsen we vandaag de dag heel vaak. Bij mensen thuis gaan we bijvoorbeeld ook altijd kiezen voor dynamische load balancing. Je hebt namelijk maar 1 laadpaal, en het zorgt voor een extra veiligheid om te vermijden dat de stroom thuis uitvalt als je auto aan het laden is.
Ook bij bedrijven kan dit uiteraard, al dan niet in combinatie met klassieke load balancing.
Als het zo technisch wordt voor jouw situatie, mag je ons steeds bellen voor advies.
Kan je slim laden zonder slimme laadpaal?
Als je slim wilt laden zonder slimme laadpaal, dan moet de auto het doen. De meeste wagens zijn daar nog niet op voorzien.
Wat wel al kan ALS je auto het ondersteunt:
- op tijdschema’s laden, bijvoorbeeld in daluren laden.
- ook je stroomsterkte kan je beperken: dan ga je de snelheid van het laden beperken en zelf instellen.
Dus je zou met een “domme laadpaal” wel al in de daluren kunnen laden, als je auto het ondersteunt.
Als je traag laadt en dus minder stroom verbruikt, heb je ook minder kans op een stroomuitval. Omdat je dan “dom” aan het laden bent, en geen dynamische load balancing doet, kan je wel traag laden.
Veel hangt natuurlijk ook af van je elektriciteitsaansluiting.
Ons advies?
Wij doen hier niet aan mee. We kiezen altijd voor een slimme laadpaal.
Anders ben je namelijk afhankelijk van de ontwikkeling van je auto. Dan heb je geen idee hoe lang dat blijft werken. Misschien ondersteunen ze je app niet meer na pakweg zeven jaar en waar sta je dan?
De oplossing? Installeer een slimme laadpaal.
Als je nu nog een “domme laadpaal” tegenkomt in online shops, wil je die echt niet plaatsen.
Elk kwalitatief merk produceert intussen enkel nog slimme laadpalen. Dus blijf bij de grotere merken, en laat je niet vangen aan exotische namen of kleine fabrikanten.
Je slimme laadpaal, zonnepanelen en thuisbatterij: beste vrienden?
Als je een echte verbinding wilt tussen je slimme laadpaal, je zonnepanelen en thuisbatterij, kijk je best om een EMS systeem te installeren (Energy Management System).
Deze kan je stroom monitoren en optimaliseren en communiceert onder andere tussen je zonnepanelen, je slimme laadpaal, je warmtepomp en de rest van je elektriciteitsinstallatie. Je kan er ook instellen vanaf welke elektriciteitsprijs bepaalde toestellen in huis mogen draaien.
Thuisbatterijen en laadpalen zijn nog een complexe puzzel op dit moment.
Een thuisbatterij werkt namelijk op dezelfde manier als een slimme laadpaal: hij meet op kop van je installatie de energie.
- Is er zonne-energie en ben je dus stroom aan het injecteren op het net? Dan laadt hij de thuisbatterij op.
- Ben je stroom aan het verbruiken en heeft hij nog capaciteit over? Dan geeft je thuisbatterij stroom, zodat je geen netstroom verbruikt.
Dat is op zich eenvoudig.
Als je de batterij wilt gebruiken om de auto op te laden, dan werkt het zoals je wilt. Zelfs zonder EMS.
Als je er echt slim mee wilt omgaan, heb je een EMS systeem nodig. Dit is niet onze winkel, maar we raden je wel aan om hiervoor te kijken als je al zonnepanelen en een thuisbatterij hebt, en nu ook een laadpaal thuis wilt installeren.
Je hebt dan namelijk een aantal keuzes te maken:
- Mag de auto laden en je thuisbatterij leegslurpen, of wil je voor de auto netstroom gebruiken als er op dat moment geen zonne-opbrengst is?
- Wil je de batterij net voor het huis gebruiken en niet voor je wagen?
- Of wil je de batterij net zo veel mogelijk gebruiken om er een hoger rendement uit te halen? Dan verslijt je thuisbatterij natuurlijk ook sneller.
Dit zijn persoonlijke keuzes die je te maken hebt, en deze instellingen kan je met een EMS doen.
Laadpalen vandaag zijn in elk geval slim genoeg om al heel productief met je zonnepanelen om te gaan.
Ons advies over thuisbatterijen en laadpaal
Als je een thuisbatterij gaat kopen omdat je laadpaal aanschaft, zorg er dan voor dat je ook een EMS systeem in huis haalt. Dan ben je meteen flexibel en klaar voor de toekomst.
De beste slimme laadpaal voor thuis
Er is niet 1 beste slimme laadpaal voor thuis. Jouw beste keuze hangt af van hoe je hem gaat gebruiken.
Dit gaat vooral over load balancing zodat je stroomuitval vermijdt, en je energie optimaal gebruikt.
Waarop wil je letten als particulier bij het kiezen van je slimme laadpaal voor thuis?
- Zorg dat je slimme laadpaal dynamische load balancing kan doen. Dat is het absolute minimum.
- Heb je zonnepanelen? Dat kan voor een mooi rendement zorgen in combinatie met je laadpaal.
- Wil je kunnen laden op het laagste tarief? De meeste laadpalen kan je instellen om te laden in de daluren.
- Wil je laden op de spotprijs? Dat kunnen niet veel toestellen. Bekijk hieronder de vergelijking.
Dit zijn de slimme laadpalen waarmee we graag – en al jaren – werken; voor dit artikel hebben we ze vergeleken op vlak van load balancing, zonneladen en verrekeningen.
Voor een volledige vergelijking van deze toestellen, ook qua app-gebruik, technische details en garanties, neem je best een kijkje op onze vergelijkingspagina’s: Vergelijking laadpalen voor thuis of Vergelijking laadpalen parking.
Zit je nog met een “domme” laadpaal?
Was je een early adopter en heb je thuis nog een “domme” laadpaal staan? Dan raden we jou ten stelligste aan om zo snel mogelijk te upgraden naar een recenter kwalitatiever model! Dit is dan vooral om overbelasting van je elektriciteitsinstallatie te vermijden. En al helemaal als je zakelijk wilt kunnen laden thuis en je laadkosten makkelijk terugbetaald wilt krijgen van je zaak.
Welke slimme laadpalen met automatische afrekening?
Waarop moet je letten als bedrijf of zelfstandige? Hierboven in de vergelijking zie je dat al onze favoriete slimme laadpalen geschikt zijn voor automatische afrekening.
Hiervoor moet je laadpaal voldoen aan de basisvereisten om hem te koppelen met een back office of CPO-dienst.
Hoe werken verrekeningen via CPO (Charge Point Operator)?
- Bij elke laadsessie worden de gegevens van die laadsessie doorgestuurd naar een portaal.
- Op basis van die gegevens worden de nodige berekeningen gedaan door je CPO dienst: zo kan je opsplitsen welke laadsessies zakelijk of privé waren.
- De terugbetaling van zakelijke laadsessies gebeurt, afhankelijk van je CPO dienst, maandelijks op je rekening of instant in een “wallet”. Dan kies je zelf wanneer je het geld opneemt.
Je kan uiteraard ook manueel verrekenen met een Alfen of Zaptec. Dit is heel eenvoudig maar vraagt iets meer werk dan met een CPO-dienst:
- Exporteer een Excel-bestand van je laadgeschiedenis: dit kan via de app van Zaptec of Alfen.
- Verreken je laadbeurten handmatig met je boekhouder.
Is het de moeite waard om een slimme laadpaal aan te schaffen?
Absoluut. Je zal zelfs je best moeten doen om nog een “domme laadpaal” te vinden.
- Let er zeker op dat je geen exotisch of klein merk aanschaft.
- Probeer steeds zo onafhankelijk mogelijk te blijven: kijk bijvoorbeeld goed dat je slimme laadpaal door verschillende partijen wordt verkocht.
- Zorg dat je service kan krijgen van verschillende bedrijven, en niet enkel van de verkoper zelf. Zo ben je zeker van kwaliteit en kan je ook bij anderen terecht voor service op lange termijn.
Je zal maar een onbekend merk gekocht hebben en dan geen service meer kunnen krijgen omdat niemand anders het toestel kent. Dan raak je mogelijk niet meer aan paswoorden of kan je geen firmware updates meer installeren.
In een snel evoluerende technologie wil je hier zeker rekening mee houden.
Wij adviseren je dus om bij de grote merken te blijven.
Wat kost een slimme laadpaal, inclusief installatie?
Voor installatie van slimme laadpalen in België liggen de prijzen tussen 1500 en 2500 EUR.
Veel hangt natuurlijk af van de opties die je wilt. Wij werken enkel met kwalitatieve merken zodat je voor jaren goed zit.
Deze factoren bepalen mee de prijs voor je slimme laadpaal:
- Wil je een vaste kabel erbij van 5m of 7m?
- Heb je een kabelhouder nodig?
- Load balancing module nodig?
- Voor welk type toestel kies je?
- Heb je een montagepaal nodig of monteren we aan je gevel?
- Zijn er extra kabels nodig om langere afstanden te overbruggen?
Als je wilt weten hoeveel de installatie bij jou zou kosten, kan je hier een snelle offerte aanvragen of ons bellen.
